اطلاعات عمومی - دیتا وب

رجيستري چيست؟
 

رجيستری يک بانک اطلاعاتی برای نگهداری تنظيمات و انتخاباتی است که برای سيستم عاملهای 32 بيتی از قبيل ويندوز 95،98،ME،NT،2000،XP و... تنظيم می نماييم.محتوای آن شامل اطلاعات و تنظيماتی است که برای نرم افزار ها ،سخت افزار، کاربران، و تنظيمات دلخواه برای کامپيوتر و سيستم عامل ويندوز می باشد.

هنگامی که کاربر تغييراتی در ويندوز به وجود می آورد مثلا در کنترل پنل ،Accessories ،System Policies تغييراتی می دهد ، اين تغييرات همگی در رجيستری ويندوز منعکس و ذخيره می شوند.

فايلهايی که رجيستری ويندوز را تشکيل می دهند بسته به نسخه ويندوز شما متفاوت می باشند.در ويندوز 95 يا 98 شامل دو فايل مخفی که در دايرکتوری ويندوز نصب شده(مثلا c:\windows) قرار دارند که فايلهای User.dat و System.dat هستند.در ويندوز هزاره( ME) علاوه بر اينها فايل Class.dat نيز به آنها اضافه شده است.اما در ويندوز 2000 و NT اين فايلها در مسير %system root%system32\config قرار دارند . ممکن است شما منظور عبارت %system root% را نفهميده باشيد ، اين به معنی نام درايو و مسيری است که ويندوز در آن نصب شده است.

البته بايد بدانيد که اين فايلها را مستقيما نمی توانيد مورد دستکاری و ويرايش قرار دهيد.برای اين کار به ابزار خاص خود يعنی يک Regirtery Editor احتياج داريد که بعدا به آن خواهيم پرداخت.

ساختار رجيستری
رجيستری ويندوز يک ساختار سلسله مراتبی دارد ، البته اگر چه در ابتدا کمی گيج کننده به نظر می رسد اما ساختار آن شبيه ساختار شاخه هايی است که شما برای نگهداری فايلها و برنامه هايتان بر روی سيستم ايجاد و استفاده ميکنيد است.يعنی شامل يک شاخه اصلی که خود به زير شاخه های تقسيم می شود و هر زير شاخه ممکن است به زير شاخه های ديگری تقسيم شود.

 واين دقيقا ساختار يک درخت است که از ريشه شروع شده و به شاخه هايی تقسيم می شود تا نهايتا به برگها برسد.هر شاخه اصلي با آيكون Folder نمايش داده مي شود كه به آنها اصطلاحا Hive نيز گفته ميشود.هر شاخه خود مي تواند شامل زير شاخه هايي باشد تا نهايتا به متغيرها يا مقادير بر سند.در متغيرها است كه اطلاعات واقعي رجيستري ذخيره مي شود.

در رجيستري سه نوع متغير وجود دارد كه عبارتند از :String , Binary , Dword كه هر كدام از آنها در شرايط خاصي استفاده مي شوند.به طور شش شاخه اصلي در رجيستري وجود دارند كه هر كدام بخشي از اطلاعات ذخيره شده در رجيستري را نگهداري مي كنند كه در اينجا اشاره اي كوتاه بر هر كدام داريم:

HKEY_CURRENT_USER: اين شاخه به بخشي از اطلاعات شاخه HKEY_USERS اشاره مي كند كه در آن خصوصيات و اطلاعات كاربر فعلي از قبيل نام كاربر، تنظيمات ميز كاري (Desktop) ، تنظيمات منوي شروع (Startmenu) و ... در سيستم نگهداري مي شود.

HKEY_CLASS_ROOT: اين شاخه شامل اطلاعاتي از قبيل :نگاشت پيوستگي فايلها براي پشتيباني از ويژگي كشيدن و رها كردن (Dtrag-and-Drop) ، اطلاعات OLE ، ميانبرهاي ويندوز(Shortcuts) ، و هسته اصلي واسط كاربري ويندوز (User Interface) ميباشد.

HKEY_LOCAL_MACHINE : اين شاخه شامل اطلاعاتي در مورد خصوصيات سيستم كامپيوتر از قبيل سخت افزار ، نرم افزار و ديگر مشخصه هاي كامپيوتر مي باشد، كه ان اطلاعات براي تمام كاربراني كه از سيستم استفاده مي كنند يكسان مي باشد.

HKEY_USERS : اين شاخه محتواي اطلاعات انتخابات و تنظيمات مربوط به هر كاربر مي باشد.هر كاربر يك SID در اين شاخه دارد .

HKEY_CURRENT_CONFIG : اين شاخه نيز به شاخه HKEY_LOCAL_MACHINE اشاره ميكند و در ارتباط ميباشد و شامل پيكربندي سخت افزار سيستم مي باشد.

HKEY_DYN_DATA : اين شاخه نيز به شاخه HKEY_LOCAL_MACHINE اشاره مي كند و براي استفاده از خاصيت PLUG & PLAY در ويندوز مي باشد . اين بخش پويا مي باشد يعني بر اساس هر وسيله يا دستگاه جانبي كه به سيستم متصل مي شود تغيير مي كند.

پنج نوع متغير نيز وجود دارد كه هر كدام در زير شرح داده شده اند:
REG_BINARY : اين نوع متغير داده نوع باينري خام را ذخيره مي كند.اكثرا اطلاعات سخت افزار و اجزاء در اين نوع متغير ذخيره مي شود و همچنين در ويرايشگر رجيستري ويندوز قابليت نمايش اين نوع متغير به صورت هگزا دسيمال نيز وجود دارد.

REG_DWORD : اين نوع متغير براي نمايش داده هاي 4 بايتي و همچنين براي ذخيره كردن مقادير منطقي درست يا غلط(TRUE OR FALSE) به كار ميروند.بدين ترتيب كه براي نمايش غلط ار عدد "0" و براي نمايش درست از "1" استفاده ميشود . علاوه بر اين براي نگهداري پارامترهاي گرداننده‏ ددستگاهها و سرويس دهنده ها از اسن نوع پارامتر لستفاده مي كنند.و در REGEDT32 قابليت نمايش به صورت باينري ،هگزا و دسيمال را دارد.

REG_EXPAND_SZ : اين يك نوع متغيررشته اي فابل گسترش مي باشد كه نرم افزار ها جهت بعضي اعمال خود از اين متغير استفاده مي كنند.براي مثال در ويندوز 2000 ياNT به جاي عبارت %SYSTEM ROOT% با مقدار واقعي خود يعني مسير نصب ويندوز (مثلا C:\WINDOWS) جايگزين مي شود. بايد توجه داشته باشيد كه اين نوع متغير فقط در ويرايشگرهاي پيشرفته رجيستري از قبيل REGEDT32 قابل استفاده است.

REG_MULTI_SZ : اين نوع متغير رشته اي چند گانه مي باشد كه براي مقاديري كه شامل يك ليست يا چندين مقدار ميباشد به كار مي رود كه هر مقدار با كاراكتر NULL از بقيه جدا مي شود. بايد توجه داشته باشيد كه اين نوع متغير فقط در ويرايشگرهاي پيشرفته رجيستري از قبيل REGEDT32 قابل استفاده است.

REG_SZ : اين نوع متغير رشته اي استاندارد مي باشد كه براي ذخيره كردن متن قابل خواندن توسط كاربر استفاده مي شود.

انواع ديگر نوع داده كه در ويرايشگرهاي استاندارد قابل استفاده نيستند عبارتند از :
REG_DWORD_LITTLE_ENDIAN : كه يك عدد 32 بيتي از نوع LITTLE_ENDIAN را مي توانند در خود ذخيره كنند.

REG_DWORD_BIG_ENDIAN : كه يك عدد 32 بيتي از نوع BIG_ENDIAN را مي توانند در خود ذخيره كنند.

REG_LINK : كه يك پيوند نماد ين يونيكد مي باشد و به طور داخلي استفاده ميشود و نرم افزارها قادر به استفاده كردن از آن نمي باشند.

REG_NONE : كه نوع خاصي براي آن تعريف نشده است.

REG_QWORD : اين نوع متغير مي تواند يك عدد 64 بيتي را در خود ذخيره كند.

REG_QWORD_LITTLE_ENDIAN : اين نوع متغير نيز مي تواند يك عدد 64 بيتي با فرمت LITTLE_ENDIAN را در خود ذخيره كند .

REG_RESOURCE_LIST : ليست منبع گرداننده هاي دستگاه ها مي باشد.

.......................................................................................................................

......    دستکاری مثبت در رجيستری

تميز کردن Start Menu

به HKEY_CURRENT_USERSoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionPoliciesExplorer مراجعه کنيد. برای اينکه تمام پوشه هايی که کاربر در Start Menu تعريف کرده را (بجز My Documents) از کار بياندازيد مقدار NoStartMenuMyMusic، NoSMMyPictures، NoFavoritesMenu و NoRecentDocsMenu را به يک تغيير دهيد. اگر حتی علاقه ای به My Documents در Start Menu نداريد کافيست مقدار NoSMMyDocs را هم برابر يک قرار دهيد.

ايجاد محدوديت برای کاربرها در برابر تغيير مسير پوشه ها
برای اينکار به CURRENT_USERSoftwareMicrosoftWindowsCurrentVersionPoliciesExplorer برويد. برای قفل کردن مسير پوشه های My Pictures، My Music، Favorites و My Documents مقادير DisableMyPicturesDirChange، DisableMyMusicDirChange، DisableFavoritesDirChange و DisablePersonalDirChange را به يک تغيير دهيد.

پاک کردن Pagefile هنگام Shutdown

اين گزينه کمک ميکند که اطلاعاتمان را امن نگاه داريم. برای اينکار به آدرس زير برويد:

HKEY_LOCAL_MACHINESYSTEMCurrentControlSetControlSession ManagerMemory Management
حالا مقدار ClearPageFileAtShutdown را برابر يک قرار دهيد.

اجرای برنامه ها در يک فضای مجزا در حافظه

شايد بهتر باشد هميشه برنامه های قديمی داس را در يک قسمت جدا از حافظه باز کنيم که برای اين کار و اضافه شدن دکمه Run in Separate Memory Space در جعبه گفتگوی Run ابتدا به آدرس زير مراجعه کنيد:
HKEY_CURRENT_USERSoftware MicrosoftWindowsCurrentVersionPoliciesExplorer
و مقدار MemCheckBoxInRunDlg را به يک تغيير دهيد.

فعال کردن گزينه Favorite در Registry
اين ترفند کار شما را در هنگام کار با Registry ساده ميکند. شما ميتوانيد آدرسهای موجود در Registry را نشانه گذاری کنيد تا نيازی نباشد هر بار زمانی را صرف پيمايش و پيدا کردن مکان مورد نظرتان نماييد.
برای اين کار کافيست به آدرس مورد نظرتان مراجعه کنيد و از منوی Favorites گزينه Add to Favorites را انتخاب کنيد. فقط جهت مديريت بهتر و دسترسی سريعتر بايد نامهای مفهوم داری انتخاب کنيد تا در آينده هنگانی که قصد استفاده از Favorites را داريد دقيقاً متوجه شويد آدرس مورد نظرتان از کدام گزينه درون Favorites قابل دسترسی است.

...............................................................................................................................

ترميم رجيستري

هر چه تعداد نرم افزارهايي كه در ويندوز نصب هستند ، بيشتر باشد ، طبعا حجم رجيستري هم بالا مي رود ، تا جايي كه اگر تعداد نرم افزارهاي نصب شده در ويندوز زياد باشد اين حجم از دو برابر حجم اوليه آن هم بالاتر مي رود .

 هر چند مي دانيم كه با Uninstall كردن هر نرم افزار اطلاعات مربوط به آن نرم افزار از رجيستري پاك مي شود و حجم رجيستري پايين مي آيد ، اما هميشه اين كا به طور كامل انجام نمي شود ، به علت مشكلاتي كه برنامه هايUninstall در ويندوز دارند ، پس از حذف كردن هر نرم افزار در ويندوز مقداري از اطلاعات آن در رجيستري باقي مي ماند .

براي ويندوزهايي كه مدت زيادي هست كه بر روي يك كامپوتر نصب شده اند و بر روي آنها نرم افزارهاي زيادي نصب و حذف شده است ، كاملا اين امر محسوس است ، يعني اگر حتي تمام نرم افزارهاي نصب شده در ويندوز را نيز Uninstall كنيم باز حجم فايلهاي رجيستري زياد است.

مشكل ديگري كه ممكن است پيش بيايد اين است كه پس از مدتي كه برنامه هايي را در ويندوز نصب و Uninstall كرديم ، ممكن است نرم افزارها در رجيستري تغييراتي ايجاد كرده باشند كه باعث بهم ريختن تنظيمات ويندوز شود و در نتيجه ويندوز درست كار نكند ، كه در صورت بروز چنين مشكلي ، مي توان از يكي از نرم افزار هاي مخصوص ترميم و تعمير رجيستري استفاده كرد .

در ادامه چند نمونه از رايج ترين و پركاربردترين اين گونه نرم افزارها همراه با طريقه استفاده از آنها به صورت مختصر ذكر شده است.
Scanreg.exe  :
اين برنامه جزء فايلهاي استاندارد ويندوز است كه ، در شاخة Windows ، زير شاخة Command قرار دارد ، اين برنامه تحت سيستم عامل MS-DOS قابل اجرا است . كه همراه با پارامتر هاي زير مي توان از آن استفاده كرد ، البته بايد توجه داشت كه در صورتي كه در ويندوز باشيم ، اين برنامه قادر به اجرا شدن نمي باشد .

به اين دليل كه اين برنامه مي خواهد فايلهاي مربوط به رجيستري را دست كاري كند و چون در هنگام اجراي ويندوز ، اين فايلها توسط سيستم عامل باز نگه داشته مي شوند و دائما با آنها كار مي شود پس براي اين برنامه دسترسي به آنها ممكن نيست . براي حل اين مشكل بايد با گزينه هاي Command Prompt only ويا Previous version of MS-DOS سيستم بوت شده باشد .

اما نحوة كاركرد اين نرم افزار ، از پارامترهاي زير بر طبق نياز خود مي توانيد استفاده كنيد، كه فرم كلي صدا زدن اين برنامه همراه با توضيح مختصري در مورد پارامتر هاي آن در زير آمده است .
Scanreg.exe [/پارامتر]

/Backup : يك نسخة پشتيبان از فايلهاي رجيستري تهيه مي كند .
/Restore : مي توان به نسخه هاي پشتيباني را كه قبلا گرفته شده بازيابي كرد . ( اين پارامتر در صورتي كه ويندوز از كار افتاده باشد بسيا كارآمد است )
/Fix : براي تصحيح و رفع مشكلات درون رجيستري به كار مي رود .
/Opt : براي بهينه كردن اطلاعات رجيستري به كار برده مي شود .
در صورتي كه حجم فايل هاي رجيستري شما بيش از حد معمول است مي توانيد از دو پارامتر قبل با هم به صورت زير استفاده كنيد ، به احتمال زياد مشكل شما تا حدودي رفع خواهد شد .
Scanreg.exe /opt /fix

RegClean.exe :
اين برنامه را مي توانيد به طور رايگان از سايت ماكروسافت يعني www.microsoft.com به دست آوريد ، اين برنامه در محيط ويندوز اجرا مي شود ، پس از اجرا ، به بررسي رجيستري مي پردازد و اطلاعات غير ضروري را حذف و يا اطلاعات مهم از بين رفته را ترميم مي كند.


Norton Utilities :
يك بستة نرم افزاري بسيار سودمند است ، با اجراي قسمت Windoctor ، اين برنامه اشكالات ويندوز شما را پيدا كرده و به شما نمايش مي دهد همچنين مي تواند اين اشكالات را كه اكثرا در رجيستري قرار دارند به صورت خودكار درست كند.


Fixit Utilities 2000 :
اين نرم افزار نيز امكانات زيادي براي كار با رجيستري در اختيار ما قرار مي دهد ، امكاناتي نظير ترميم و يا پاكساي يا يكپارچه سازي محتويات رجيستري .
تا كنون ا نرم افزار هايي به شما معرفي شد كه براي ترميم وتصحيح اشكالات در رجيستري بودند ، اما نرم افزارهاي زيادي نيز وجود دارد كه با دست كاري كردن رجيستري ، كارهايي زيبا وجالبي انجام مي دهند و يا به ما اجازة دسترسي به امكانات خاصي از ويندوز را مي دهند ، كه در اينجا فقط به ذكرنام و آدرس اينترنتي بعضي از رايجترين و قدرتمندترين آنها اكتفا مي كنيم .        

 

X-Setup ………………………………   ……http://ww.xteq.com/

Tweak Me …………………………        …http://www.tweak.me.de/

WinBoost ………………………………     …http://www.winboost.com/

 منبع :